Mehmet Nuri Bingöl

  MEHMET NURİ BİNGÖL
                   (Eğitimci- Yazar)
     14-15 Nisan’da yaşanan okul saldırıları, yalnızca güvenlik zafiyetinin değil; aynı zamanda derin bir mana, aidiyet ve merhamet krizinin de göstergesidir. 
     Eğitim kurumlarını sadece duvarlarla, kameralarla, güvenlik görevlileriyle korumaya çalışmak, bir ağacın sadece dallarını budayıp kökünü ihmal etmeye benzer. Oysa asıl mesele kökte; öğrenci kalbinde, zihninde ve ruhundadır.
     Bu sebeple, çözüm de yalnızca teknik değil; ahlâkî, psikolojik ve manevî temellere dayanan köklü bir yeniden inşa ve kalpleri techiz olmalıdır.
     Modern eğitim sistemi çoğu zaman başarıyı notlarla, rekabetle ve maddi hedeflerle ölçüyor. Fakat bu yaklaşım, öğrencinin kalbini ihmal ediyor. O kalp ki sevgiyle beslenmezse öfkeye set çekip; ahlak, empati, manevi "yasak" hissiyle  doldurulmazsa ve veliler de bu noktalardan eğitilmezse boşu boşuna havanda su dövülür. Harbulla su taşınır.
**
     İnsan sadece akıldan ibaret değildir.
İnsan olan öğrenci de ruh, kalp, vicdan ve anlam arayışıdır aynı zamanda da. Bu yüzden okullarda, sadece bilgi değil, hikmet de verilmeli, "hududullah" denilen sınırlar da çizilmeli, hadisin gösterdiği evrensel ahlaki kaideler izah edilmelidir.
     Sadece başarı değil, merhamet öğretilmeli; sadece disiplin değil, vicdan da inşa edilmelidir. Maneviyat, sadece ibadet değil; aynı zamanda insanın kendini, başkasını ve hayatı anlamlandırma biçimidir de. Bu bağı kurmadan yetişen fertler, en küçük krizlerde bile savrulabilir.
     Öğrencilere yaratılış gayesi, sorumluluk bilinci, kul hakkı gibi kavramlar yaşlarına uygun şekilde anlatılmalı;  “Ben kimim, niçin varım, nereye gidiyorum?” soruları cevapsız bırakılmamalıdır
     Okullarda değerler eğitimi, kuru slogan değil; yaşanan bir iklim hâline getirilmelidir. Bir çocuğun ruhu sadece okulda değil; evde, sokakta, dijital dünyada şekillenir. Eğer bu alanlar arasında bir kopukluk varsa, çocuk parçalanmış bir kimlik geliştirir.
     Bu yüzden ailelere manevî rehberlik desteği verilmeli, öğretmenler sadece bilgi aktaran değil, örnek şahsiyetler haline getirilmeli, sadece maneviyat eğitimiyle destekli kişiler, öğretmen olarak atanmıdır.
     Toplumda şiddeti normalleştiren dil ve içeriklere karşı ortak şuur oluşturulmalıdır
**
     Bugünün gençliği, gerçeklikten çok sanal dünyanın etkisi altındadır. Şiddet içerikleri, duyarsızlaştırıcı oyunlar ve kimliksizleşme; zamanla insanın kalbini köreltmektedir. Bu sebepten dijital okuryazarlık sadece teknik değil, ahlâkî bir bilinçle de verilmelidir.
    Çocuklara “ne izliyorsun?”dan önce “neden izliyorsun?” sorusu öğretilmelidir.  Maneviyat, dijital dünyada da bir pusula hâline getirilmelidir.
     Bugünkü rehberlik sistemleri, çoğu zaman psikolojik düzeyde kalmakta; ruhsal derinliği ihmal etmektedir. Oysa insanın iç dünyasında açılan boşluk, sadece teknik yöntemlerle doldurulamaz. Rehberlik birimleri, bu sebepten, manevî danışmanlıkla desteklenmelidir. 
     Öğrencilerin yalnızlık, değersizlik ve öfke duyguları erken fark edilmelidir “Sorunlu öğrenci” değil, yardım bekleyen insan yaklaşımı benimsenmelidir. Buna rağmen okumak istemeyen, üstelik  sorunlu bir öğrenciye "Sen mutlaka okula gideceksin!" demeyecek bir eğitim sistemini kurmak da elzem, hatta mutlak gerekliliktir.
     Şiddete meyilli bir öğrenciyi manevi egitimden dışlamak, çoğu zaman onu daha da karanlığa iter. Oysa ihtiyaç olan şey cezadan önce anlaşılmak ve rehabilitasyondur. Okullarda öfke yönetimi, sabır, empati eğitimleri verilmelidir.
     “Kötü çocuk” etiketi yerine, maneviyatla iyileştirilebilir insan anlayışı yerleşmelidir her egitim kurumunda... Her öğrenciye “değerlisin” mesajı hissettirilmelidir. Kalpleri ihmal eden eğitim sistemleri maddi güvenlik tedbirlerini de geçersiz kılıp bir nevi teröre yol açar.
     14-15 Nisan’daki saldırılar bize şunu açıkça göstermiştir: Kalbi ihmal edilen bir nesil, bir gün gelir, merkezinde yaşadığı toplumu da yaralar.
     Bu yüzden kameralar artırılabilir ama nefret azalmazsa bir işe yaramaz bu tedbir. İhata duvarları yükseltilse de kalpteki merhametsizliği engelleyip ortadan kaldırmaz. Kurallar çoğaltılabilir ama bu girişim vicdan inşa etmez öğrencide. 
     Gerçek çare kalbe dokunan, ruhu besleyen, insanı anlamlandıran bir eğitimdir. Çünkü unutulmamalıdır ki
bir okulun en güçlü güvenlik sistemi,
içinde merhamet barındıran  kalplerdir.
**
     Risale-i Nur, özellikle Sözler ve Asa-yı Musa gibi metinler, gerçekten de iman, ahlâk ve tefekkür açısından derin izahlar sunar insanlığa ve gence. Lise eğitimine başlarken Asa-yı Musa'daki " Ey insan düşün, sen ala-külli hâl oleceksin!" gerçeği ile tanışmasaydım, halim ne olurdu bilemiyorum.
     Said Nursî’nin bu eserlerde yaptığı açıklamalar, modern insanın şüphelerine cevap verme konusunda etkilidir, "mücerreb"dir. Bu yönüyle, manevî eğitimde önemli bir kaynak olacağı inkâr edilemez; hatta şüphe bile edilemez, etkisindeki on binlerce genç meydandadır.
     Zorunlu ders mi, seçmeli mi derseniz şu kanaattayın: Zorunlu hâle getirilen bir metin, özellikle genç zihinlerde bazen ters etki doğurabilir. Maneviyatın özü, kalben kabul ve içten yöneliştir; zorlamayla değil, ikna ve sevdirme olmalıdır.
     Devlet okullarında farklı mezhep, düşünce ve hatta inançsız öğrenciler bile bulunabilir. Tek bir izah tarzını zorunlu kılmak, diğerlerini dışlanmış hissettirebilir. Bu da hedeflenen birlik yerine, ayrışma doğurabilir.
     Daha güçlü ve sürdürülebilir bir çözüm şu olabilir: Seçmeli dersler kapsamında Risale-i Nur okumaları, edebiyat, felsefe ve din kültürü derslerinde metinlerden alıntılarla analiz...
     Yani öğrencilere “tek doğru”yu dayatmak yerine, Risale izah ve mantalitesiyle düşünmeyi ve sorgulamayı öğreten bir yaklaşım...
**
     Asıl mesele, sadece bir kitabı okutmak değil; o kitabın hedeflediği insan tipini yetiştirmektir: Tefekkür eden,
merhametli, sorumluluk sahibi, anlam arayışını kalbinde hisseden... Eğer bu ruh verilebilirse, kaynaklar zaten kendiliğinden değer kazanır.
     Son söz olarak diyorum ki Risale-i Nur, çağımızın manevî problemlerine güçlü cevaplar sunan önemli bir hazinedir. Ancak bu hazineyi zorunlulukla değil, hikmetle ve sevdirerek sunmak; hem eğitim açısından daha doğru hem de daha kalıcı bir etki peyda eder. 
     Çünkü hakikat, zorla kabul ettirilmez; doğru şekilde anlatılırsa zaten netice ortaya çıkacaktır.