Mehmet Nuri Bingöl

 Ramazan, sadece bir ibadet mevsimi değil; insanın mahiyetini tanıdığı, kulluğunu idrak ettiği bir terbiye ayıdır.  
     Kur’ân-ı Kerîm, Sünnet-i Seniyye ve bütün tefsir külliyatları, Ramazan’ın hikmetlerini derinlemesine açıklar.
     Oruç ve takva, yani İlâhî emrin dolu dolu yaşandığı "seksen sene hükmünde" olan bir zaman dilimidir. Allah-u Azimüşşan  buyurmaz mı Ayet-i Kerime'de:
     “Ey iman edenler! Oruç sizden öncekilere farz kılındığı gibi size de farz kılındı. Umulur ki takvaya erersiniz.” (Bakara, 2/183)
     Bu ayet, orucun hedefini açıkça ortaya koyar: takva, yani Allah’a karşı sorumluluk bilinci.
     Resûlullah ﷺ de şöyle buyurmuştur: “Kim inanarak ve sevabını Allah’tan bekleyerek Ramazan orucunu tutarsa, geçmiş günahları bağışlanır.” (Buhârî, Savm 6)
     Demek ki oruç, yalnız açlık değil; iman ve ihlâs meselesidir de.
**
     Ramazan’ın hikmetine gelirsek, Ramazan Risalesi olarak bilinen Yirmi Dokuzuncu Mektup’ta orucun pek çok hikmeti sıralanır. En dikkat çekici ifadelerinden biri şudur:
     “Ramazan-ı Şerifteki oruç, doğrudan doğruya nefsin rububiyetini kırar, aczini gösterir, ubudiyetini bildirir.”
     İnsan nefsi, kendini serbest ve başıboş zannetmeye meyillidir. Oruç ise ona her nimetin bir Sahibi olduğunu öğretir. Açlık sayesinde insan, fakrını ve ihtiyaç içinde olduğunu hisseder.
     Bir başka yerde şöyle denir: “Ramazan-ı Şerif, bu fânî dünyada, fânî ömür içinde ve kısa bir hayatta bâkî bir ömür ve uzun bir hayat-ı bâkiye tazammun eder.”
     Yani Ramazan, geçici hayat içinde ebedî kazanç fırsatıdır.
**
     Kur’an-ı Kerîm şöyle buyurur: “Ramazan ayı ki, insanlara yol gösterici olarak Kur’an o ayda indirilmiştir.”
(Bakara, 2/185)
     “Ramazan-ı Şerif, Kur’ân-ı Hakîm’in nüzûlünün en parlak zamanıdır. Âdeta bu ayda Kur’an yeniden nâzil oluyor gibi bir kudsiyet peyda eder.” beyanı ise Ayetin tefsiri gibidir.
     Bu yüzden Müslümanlar Ramazan’da Kur’an’la daha çok meşgul olur. Mukabele geleneği de, Peygamber Efendimiz’in (asm) Cebrâil (as) ile yaptığı karşılıklı okuyuşa dayanır.
**
     Oruç bir kalkandı aynı zamanda: Resûlullah ﷺ şöyle buyurur: “Oruç bir kalkandır.” (Buhârî, Savm 9)
     Risale-i Nur’da bu hakikat, nefsin dizginlenmesi olarak açıklanır. Oruç, sadece mideye değil; göze, kulağa, dile de tutulmalıdır. Kelami eserler, azaların da oruçtan hissedar olması gerektiğini ifade eder. Yani göz harama bakmamalı, dil yalandan uzak durmalı, kalp kötü niyet taşımamalıdır.
**
     Orucun en önemli hikmetlerinden biri şükürdür. İnsan, nimetin kıymetini açlıkla anlar. Zengin bir kimse bile açlık sayesinde fakirin hâlini idrak eder. Böylece merhamet ve infak duygusu artar.
     Ramazan, zekât ve sadakanın çoğaldığı; iftar sofralarının paylaşıldığı bir rahmet mevsimidir.
**
     Kadir Gecesi ve Ebedî Kazanç: Kur’an’da şöyle buyrulur: “Kadir gecesi bin aydan daha hayırlıdır.” (Kadir, 97/3)
     Asarda ( tefsirlerde) bu gecenin, insan ömrünü bereketlendiren ilâhî bir lütuf olduğu vurgulanır. Bir gece, seksen küsur senelik ibadete denk bir sevap kazandırabilir. Bu da Ramazan’ın zaman anlayışını değiştiren yönüdür.
     Ramazan bir kulluk mektebidir elbet. Kur’ân’ın emri, Sünnet’in rehberliği ve bütün izahlar gösteriyor ki Ramazan:
Nefsi terbiye eder,
Takvayı artırır,
Şükrü öğretir,
Kur’an’la diriltir,
Toplumu merhametle kaynaştırır.
     Ramazan, insanın aczini anlayıp Rabbine yöneldiği bir kulluk mektebidir. Bu mektepten istifade edenler, sadece bir ayı değil; bir ömrü kazanırlar.
     Cenâb-ı Hak bizleri Ramazan’ın hakikatine eren ve onu hayatına taşıyan kullarından eylesin. AMİN, Bihürmeti Seyyidül Mürselin amin...